Pas numërimit të votave të para nga diaspora, është bërë i mundur një rishikim i projektimit për ndarjen e ulëseve në Kuvend, duke ndikuar drejtpërdrejt te balanca mes partive. Në këtë fazë, ndryshimi vjen nga fakti se ka dalë vetëm rezultati fillestar i përfaqësive jashtë Kosovës, ndërsa pritet përmbyllja e plotë e procesit.
Në llogaritjet aktuale të paraqitura me të dhënat e Qendrës së Zgjedhjeve, numërimi i vetëm katër për qind të votave në përfaqësi diplomatike ka sjellë ndryshim edhe në mënyrën se si po projektohet ndarja e mandateve. Kjo do të thotë se edhe një pjesë relativisht e vogël e votës nga jashtë ka peshë matematikore brenda sistemit që përdoret për shpërndarjen e ulëseve.
Projektimi tashmë tregon se Vetëvendosje do të marrë edhe ulësen e 49-të. Kjo ulëse vjen si pasojë e përllogaritjeve sipas formulës D’Hondt, ku ndikimi i koeficientit prej 5 për qind është kyç. Kur një koeficient i tillë zbatohet, disa subjekte politike me rezultate më të ulëta mund të mos sigurojnë mandatin që do të kishin marrë ndryshe, duke rritur ose ulur numrin e ulëseve të partive përfituese.
Si rezultat i këtij rishikimi, Lidhja Demokratike e Kosovës, në projektimin aktual, ulet në 19 nga 20 ulëse sa ishte duke u parashikuar me votën preliminare brenda territorit të Kosovës. Me fjalë të tjera, një ulëse diferencë po shfaqet në favor të Vetëvendosjes, ndërsa LDK po humb një mandat në shtrirjen e projektuar të Kuvendit.
Fokusi i rregullit që po shpjegon këtë ndryshim është koeficienti prej 5 për qind. Kjo përqindje, sipas mënyrës së llogaritjes, bën që disa parti me më pak vota të mbesin jashtë Kuvendit. Ulja ose hyrja e subjekteve në intervalin që përputhet me pragun nuk ndikon vetëm për numrin e partive që hyjnë, por edhe për shpërndarjen e mandatave mes atyre që i kalojnë kriteret.
Formati D’Hondt dhe pragu 5% rishpërndajnë ulëset
Në këtë mekanizëm, përqindja e partive që në fund nuk arrijnë të tejkalojnë koeficientin prej 5 për qind nuk mbetet “e pavarur” në rezultat. Përkundrazi, ajo u shpërndahet partive që e kalojnë pragun dhe që, për rrjedhojë, hyjnë në Kuvend. Kjo është arsyeja pse edhe ndryshime të vogla në të dhënat e votave nga diaspora mund të reflektohen në numrin përfundimtar të ulëseve.
Ndërkohë, projekti aktual i ndarjes së ulëseve mbetet i lidhur me të dhënat e deritanishme të shpërndara në kuadër të numërimit të votave në përfaqësi diplomatike. Diferenca prej katër për qind e votave të numëruara deri më tani ka rezultuar e mjaftueshme që të ndryshojë skenarin fillestar: Vetëvendosje përmirëson pozicionin me ulësen e 49-të, ndërsa LDK pëson rënie nga 20 në 19 ulëse.
Procesi vazhdon dhe vlerësimet e mëvonshme mund të sjellin edhe rregullime të tjera, varësisht nga shtrirja e votave që vijnë nga diaspora dhe nga mënyra si ato ndikojnë në llogaritjen përmes formulës D’Hondt. Në çdo fazë, pragu 5 për qind dhe shpërndarja e koeficientëve vazhdojnë të jenë elementet përcaktuese, duke bërë që rezultati i përgjithshëm të mund të lëvizë edhe kur një pjesë e votës jashtë vendit ende nuk është numëruar plotësisht.
Botuar fillimisht në Koha.net
